Chấm dứt hình thức "Mua đơn xuất khẩu" trốn thuế – Thép Trung Quốc đứng trước biến cố lớn

Trong một động thái được giới chuyên gia mô tả là "bước ngoặt lịch sử", năm cơ quan quản lý hàng đầu Trung Quốc - Tổng cục Thuế Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Thương mại, Tổng cục Hải quan, và Tổng cục Giám sát Thị trường Trung Quốc - đã đồng loạt ra tay vào tối 28/3, chính thức khép lại kỷ nguyên tồn tại lỗ hổng pháp lý kéo dài trong ngành thép. “Thông báo về các vấn đề liên quan đến tối ưu hóa dịch vụ và quy phạm quản lý đối với hàng hóa xuất khẩu thuộc diện chịu thuế trong nước” không chỉ là văn bản hành chính thông thường, mà thực chất là lời tuyên chiến với mô hình "xuất khẩu ma" – thủ đoạn tinh vi biến hóa đơn thuần thành công cụ rửa tiền và trốn thuế.

Vấn đề “Mua Đơn Xuất Khẩu”

Thông báo được thiết lập nhằm khắc phục những kẽ hở trước đây trong việc xuất khẩu thép trốn thuế dưới hình thức “mua đơn xuất khẩu”. Từ năm 2021, khi Trung Quốc xóa bỏ chính sách hoàn thuế xuất khẩu đối với tất cả các loại thép, các doanh nghiệp không còn buộc phải cung cấp hóa đơn từ nhà cung cấp hay chứng từ xuất khẩu để được hoàn thuế. Hơn nữa, khách hàng nước ngoài cũng không yêu cầu nhận hóa đơn từ doanh nghiệp xuất khẩu. Điều này tạo ra một “lỗ hổng” cho các doanh nghiệp nội địa, cho phép họ bán một lượng hóa đơn “không cần xuất” cho các doanh nghiệp khác chỉ nhằm khấu trừ thuế GTGT mà không thực sự mua hàng.

Hệ quả của mô hình này là:

• Doanh nghiệp xuất khẩu kiếm lời từ việc bán hóa đơn.

• Doanh nghiệp nội địa thực hiện khấu trừ thuế GTGT một cách bất hợp pháp.

• Khách hàng nước ngoài mua hàng với giá rẻ.

• Nhà nước bị thiệt hại nghiêm trọng về nguồn thu thuế

Để tránh rủi ro bị truy cứu trách nhiệm sau này, nhiều doanh nghiệp lợi dụng hình thức này đã nhanh chóng thành lập công ty ngoại thương, tiến hành giao dịch xuất khẩu rồi lại giải thể ngay sau khi hoàn tất thủ tục, khiến những công ty “ma” này biến mất không dấu vết.

Tác Động Nghiêm Trọng Đến Ngành Thép Và Hình Ảnh Xuất Khẩu

Việc tồn tại của “mua đơn xuất khẩu” không chỉ mang lại lợi ích cho một số doanh nghiệp trong và ngoài nước mà còn gây tổn hại nghiêm trọng cho hình ảnh xuất khẩu thép của Trung Quốc. Thêm vào đó, hành vi này tạo điều kiện cho các quốc gia khác tiến hành điều tra và khởi xướng các biện pháp chống bán phá giá đối với thép Trung Quốc, kéo theo nhiều hệ lụy tiêu cực trên trường quốc tế.

Những Điều Khoản Mấu Chốt Trong Thông Báo

Thông báo nêu rõ hai điều khoản quan trọng nhằm ngăn chặn hình thức “mua đơn xuất khẩu”:

• Điều 4:
  Trước khi khai báo xuất khẩu hàng hóa chịu thuế tại Hải quan, người nộp thuế phải hoàn tất xác nhận thông tin đăng ký tại cơ quan thuế thông qua hệ thống thuế điện tử hoặc trực tiếp tại phòng thuế. Trong trường hợp chưa hoàn tất xác nhận, hoặc thuộc diện hủy đăng ký, không hoạt động bình thường, mất liên lạc hoặc có bất thường về thuế, doanh nghiệp buộc phải giải quyết các vấn đề này trước khi tiến hành thủ tục hải quan.

• Điều 5:
  Trước khi nộp đơn xin giải thể tại cơ quan quản lý thị trường, doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa chịu thuế cần hoàn tất thủ tục hủy đăng ký thuế tại cơ quan thuế và xuất trình giấy chứng nhận đã hoàn thành nghĩa vụ thuế khi nộp đơn giải thể.

Kết Luận

Với những quy định mới, các cơ quan chức năng có thể giám sát chặt chẽ hơn các giao dịch xuất khẩu, hạn chế tối đa kẽ hở cho các doanh nghiệp “ma” lợi dụng nhằm trốn thuế qua hình thức “mua đơn xuất khẩu”. Đối với ngành thép – mặt hàng chịu ảnh hưởng lớn nhất – chính sách này gần như đánh dấu hồi kết đối với hình thức xuất khẩu trốn thuế đã tồn tại từ lâu. Đây được xem là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy sự quyết tâm của nhà nước trong việc bảo vệ nguồn thu thuế và uy tín của ngành xuất khẩu.

(Báo Mysteel)